Bir trafik kazasında, şoförün ceza sorumluluğunu değerlendirirken, olayın 'öngörülebilirliği' unsuru hangi noktadan itibaren başlar? Freni arızalanan bir otobüs şoförünün sorumluluğu, arızayı fark ettiği andan itibaren olası kast-bilinçli taksir ayrımında nasıl analiz edilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #139336

Öngörülebilirlik, taksirli suçların temel unsurudur ve failin sorumluluğunun başladığı anı belirler. Freni arızalanan bir otobüs şoförü örneğinde, öngörülebilirlik iki aşamada değerlendirilir: 1) Sefere Başlama Anı: Eğer otobüsün bakım ve kontrol sorumluluğu şoförde değilse ve sefere çıkmadan önce frenlerde bir arıza olduğuna dair bir belirti yoksa, bu aşamada şoför için bir kaza neticesi 'öngörülebilir' değildir. Bu nedenle, kaza sadece bu ani arızadan kaynaklanmışsa şoförün ceza sorumluluğu doğmayabilir. 2) Arızanın Fark Edildiği An: Şoförün, seyir halindeyken frene bastığında tutmadığını fark ettiği an, artık ölüm veya yaralanma ile sonuçlanabilecek bir kazanın 'öngörülebilir' hale geldiği andır. Ceza sorumluluğu bu andan itibaren başlar ve bu noktadan sonraki davranışları, sorumluluğun türünü (olası kast veya bilinçli taksir) belirler. Şoför, arızayı fark ettikten sonra, otobüsü en az zararla durdurmak için çaba gösterir, insanlara çarpmamak için manevra yaparsa (neticenin gerçekleşmemesini isterse), bilinçli taksirden sorumlu olabilir. Ancak, arızayı fark ettikten sonra paniğe kapılıp hiçbir şey yapmazsa veya önündeki araca çarpmak yerine bilinçli olarak durağa/kaldırıma yönelerek yayaların hayatını hiçe sayarsa (neticenin gerçekleşmesini kabullenirse, 'olursa olsun' derse), olası kasttan sorumlu tutulabilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/guncel-olaylar-uzerinden-bir-baska-olasi-kast-bilincli-taksir-tartısması)