TCK m. 11 uyarınca bir Türk vatandaşının yurt dışında işlediği suçtan dolayı Türkiye'de yargılanabilmesi için aranan 'yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması' koşulu, ne tür bir hukuki şart niteliğindedir? Bu şartın varlığının soruşturma aşamasında araştırılmamasının sonucu ne olur? (Yargıtay 23. CD, E: 2015/6423, K: 2015/7553)

TCK m. 11'de sayılan koşullar, bir 'kovuşturma şartı' niteliğindedir. Bu şartlardan biri olan 'bu suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması', 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesinin bir yansımasıdır. Eğer Türk vatandaşı, yurt dışında işlediği suçtan dolayı o ülkede yargılanıp hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet veya beraat kararı verilmişse, kural olarak Türkiye'de aynı fiilden dolayı yeniden yargılama yapılamaz. Bu şartın varlığı, Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma aşamasında re'sen araştırılmalıdır. Yargıtay 23. Ceza Dairesi'nin 2015/6423 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, savcılık, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığıyla ilgili yabancı ülkenin adli makamlarından sanık hakkında bir yargılama yapılıp yapılmadığını ve kesinleşmiş bir hüküm bulunup bulunmadığını sormalıdır. Bu araştırma yapılmadan, yani olumsuz kovuşturma şartı olan 'yabancı ülkede hüküm verilmiş olma' durumunun bulunmadığı netleştirilmeden kamu davası açılması, usule aykırıdır ve yargılama aşamasında bu eksikliğin giderilmesi gerekir. Aksi takdirde verilen hüküm, eksik soruşturma/kovuşturma nedeniyle bozulabilir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-13-diger-suclar.html - ilgili karar metni)