TCK m. 13, yabancı bir ülkede, bir yabancı tarafından başka bir yabancıya karşı işlenen ve TCK m. 13'teki katalog suçlar dışında kalan kasten öldürme suçu hakkında Türk mahkemelerinin yargılama yetkisi olup olmadığını hangi ilkelere göre belirler? Bu durumda soruşturma makamlarının izlemesi gereken usul nedir? (Yargıtay 5. CD, E: 2014/4078, K: 2014/5200)

Türk ceza hukukunda yargı yetkisinin belirlenmesinde temel ilke 'mülkilik'tir (ülkesellik) (TCK m. 8). Suçun Türkiye'de işlenmesi esastır. TCK m. 13 ise, mülkilik ilkesinin istisnasını oluşturan 'evrensellik' ilkesini düzenler ve nerede, kim tarafından, kime karşı işlenirse işlensin Türkiye'de yargılanacak suçları katalog şeklinde sayar. Kasten öldürme suçu bu katalogda yer almaz. Bir yabancının, başka bir yabancıya karşı, yabancı bir ülkede işlediği bu tür bir suçta Türk mahkemelerinin yargılama yetkisini kurabilmek için TCK m. 12'deki 'ikame yargı yetkisi' (mağdura göre şahsilik) koşullarına bakmak gerekir. TCK m. 12/3'e göre, mağdurun da yabancı olduğu bu durumda yargılama yapılabilmesi için; a) Suçun Türk kanunlarına göre alt sınırının en az üç yıl hapis olması, b) Failin Türkiye'de bulunması, c) Suçluların geri verilmesi anlaşmasının bulunmaması veya geri verme talebinin kabul edilmemiş olması ve d) Adalet Bakanı'nın istemi (talebi) şartlarının bir arada bulunması gerekir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2014/4078 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, eğer fail Türkiye'de değilse, bu şartlardan biri (failin Türkiye'de bulunması) gerçekleşmediği için Türk mahkemelerinin yargılama yetkisi yoktur. Bu durumda yapılması gereken, kovuşturmaya yer olmadığına karar verip, suçun cezasız kalmaması adına, evrakın Adalet Bakanlığı aracılığıyla suçun işlendiği ülkenin adli makamlarına ihbar edilmesidir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-13-diger-suclar.html)