Anlaşmalı boşanma davası (TMK m. 166/3) ile çekişmeli boşanma davası, görevli ve yetkili mahkemenin tespiti açısından hangi farklılıklara sahiptir? Bu farklılığın temelindeki hukuki mantık nedir?

Boşanma davalarında görevli mahkeme, her iki dava türü için de Aile Mahkemesi'dir. Temel farklılık, yetkili mahkemenin belirlenmesinde ortaya çıkar. Anlaşmalı boşanma davasında, taraflar boşanma ve ferileri konusunda tam bir mutabakata vardıkları için, davanın nerede açılacağı konusunda da serbesttirler. Bu nedenle, tarafların yerleşim yeri adreslerine bakılmaksızın, Türkiye'deki herhangi bir adliyede bulunan Aile Mahkemesi'nde anlaşmalı boşanma davası açılabilir. Bu, usul ekonomisi ve tarafların irade serbestisine dayanır. Çekişmeli boşanma davasında ise, taraflar arasında bir uyuşmazlık söz konusudur ve davalının savunma hakkının korunması esastır. Bu nedenle, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel yetki kurallarına paralel, özel yetki kuralları getirilmiştir. Buna göre çekişmeli boşanma davası; davalının yerleşim yeri Aile Mahkemesi'nde, davacının yerleşim yeri Aile Mahkemesi'nde veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer Aile Mahkemesi'nde açılabilir. Bu kurallar, davacıya seçimlik bir hak tanırken, davanın taraflarla en ilgili yerde görülmesini ve özellikle davalının savunma için aşırı külfetle karşılaşmamasını temin etmeyi amaçlar. (Kaynak: www.calinokcuhukuk.com/bosanma-davasi/)