Görevsiz mahkemenin yaptığı tüm işlemlerin CMK m.7 uyarınca hükümsüz sayılmasının istisnası nedir? Bu istisnanın konulma gerekçesini ve 'yenilenmesi mümkün olmayan işlem' kavramına nelerin girebileceğini tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #138987

CMK m.7'deki kuralın istisnası, 'yenilenmesi mümkün olmayan' işlemlerdir. Görevsiz mahkemenin yaptığı bu tür işlemler geçerliliğini korur. Bu istisnanın konulma gerekçesi, delillerin kaybolmasını önlemek ve maddi gerçeğe ulaşma ilkesini korumaktır. Bazı usuli işlemler, yapıldıkları andaki durumu tespit ederler ve zaman geçtikçe tekrar aynı şekilde yapılmaları imkansız hale gelir. Bu tür delillerin sırf görevsiz mahkeme tarafından yapıldığı için hükümsüz sayılması, davanın aydınlatılmasını imkansız hale getirebilir. 'Yenilenmesi mümkün olmayan işlem' kavramına örnek olarak şunlar verilebilir: 1) Olay yerinde yapılan keşif ve olay anındaki durumu tespit eden bilirkişi raporu (olay yerinin durumu sonradan değişebilir). 2) Ölmek üzere olan bir tanığın veya mağdurun ifadesinin alınması (bu kişi daha sonra dinlenemeyebilir). 3) Bozulabilir nitelikteki eşya üzerinde yapılan inceleme. Sanığın savunmasının alınması gibi işlemler ise kural olarak yenilenmesi mümkün olduğundan, görevsiz mahkemede alınan savunma hükümsüzdür ve görevli mahkemede tekrar alınması gerekir (Kaynak: cmk-madde-7-gorevli-olmayan-hakim-veya-mahkemenin-islemleri.html; Yargıtay 16CD - 2019/4390 K.).