556 sayılı KHK m. 7'de düzenlenen mutlak ret nedenlerinden olan 'ayırt edici nitelikten yoksun işaretler' ile 'bir sanat veya meslek dalını veya ticaret alanında genel olarak kullanılan işaretler' arasındaki ilişki ve farkı birer örnekle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #138398

Bu iki mutlak ret nedeni, birbiriyle yakından ilişkili olmakla birlikte, aralarında bir nüans farkı vardır. Her ikisi de, belirli bir işaretin, tek bir teşebbüsün tekeline bırakılamayacak kadar genel nitelikte olması ve kaynak gösterme fonksiyonunu yerine getirememesi temeline dayanır. **1. Ayırt Edici Nitelikten Yoksun İşaretler (KHK m. 7/1-a):** Bu, daha genel bir kategoridir. Bir işaretin, tescil edilmek istendiği mal veya hizmetleri diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt etme gücüne sahip olmamasını ifade eder. Bu, işaretin doğası gereği çok basit, sıradan veya soyut olmasından kaynaklanabilir. **Örnek:** Tek bir geometrik şekil (düz bir çizgi, bir daire), tek bir harf veya sayı (eğer özel bir tasarımla ayırt edici hale getirilmemişse), 'Kaliteli', 'Güzel', 'Yeni' gibi malın veya hizmetin niteliğini öven genel sıfatlar, ayırt edici nitelikten yoksun kabul edilir. 'ŞEKER' kelimesinin şekerleme ürünleri için marka olarak tescili istenmesi, bu kapsamda reddedilir çünkü ürünün kendisini tanımlar. **2. Ticaret Alanında Genel Olarak Kullanılan İşaretler (KHK m. 7/1-d):** Bu, birinci bendin daha özel bir halidir. Burada işaret, belirli bir sanat, meslek veya ticaret alanındaki herkes tarafından, o mal veya hizmetin türünü, cinsini, niteliğini, üretim yerini veya zamanını belirtmek için genel olarak kullanılan, yani **jenerik (tür adı)** veya **tanımlayıcı** hale gelmiş bir işarettir. Bu işaretlerin kamuya ait olduğu (kamuya mal olduğu) ve tek bir teşebbüsün tekeline verilemeyeceği kabul edilir. **Örnek:** 'DİZEL' kelimesinin motorlar için, 'DOKTOR' kelimesinin sağlık hizmetleri için, 'NAYLON' kelimesinin sentetik kumaşlar için marka olarak tescili istenemez. Çünkü bu kelimeler, o ticaret alanında ürünün veya hizmetin türünü belirten genel bir ad haline gelmiştir. Metindeki 'MAKRO' kelimesi, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bu kapsama yakın görülerek 'ayırt ediciliği düşük' olarak nitelendirilmiş, ancak Yargıtay bu görüşe katılmamıştır. **İlişki ve Fark:** Her jenerik veya tanımlayıcı işaret, aynı zamanda ayırt edici nitelikten yoksundur. Ancak her ayırt edici nitelikten yoksun işaret, jenerik veya tanımlayıcı olmak zorunda değildir. (d) bendi, (a) bendinin özel bir uygulama alanıdır.