Bir devlet memurunun, 'borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olması' (DMK m. 125/B-k), kınama cezasını gerektiren bir disiplin suçudur. Bu fiilin, 'memuriyet vakarı' ve 'devlet memurunun itibar ve güven duygusu' ile ilişkisini, Danıştay'ın yerleşik içtihatları çerçevesinde yorumlayınız.
Bu disiplin suçunun temelinde, devlet memurunun sadece görev saatleri içinde değil, hizmet dışında da memuriyetin gerektirdiği saygınlığı ve güvenilirliği koruma yükümlülüğü yatmaktadır. Danıştay'ın yerleşik içtihatlarına göre bu fiilin 'memuriyet vakarı' ve 'devlet memurunun itibar ve güven duygusu' ile ilişkisi şu şekilde kurulur: 1. **Güven Unsuru:** Devlet memuru, devleti temsil eden kişidir. Vatandaşların ve kurumların devlete ve onun temsilcilerine güven duyması esastır. Sürekli olarak borçlarını ödemeyen, hakkında sürekli icra takipleri yapılan bir memur, mali olarak güvenilmez bir imaj çizer. Bu durum, hem kendi kişisel itibarını hem de temsil ettiği kurumun ve devletin itibarını zedeler. 2. **Memuriyet Vakarı:** Vakar, bir memurun davranışlarında gösterdiği ciddiyet, ağırbaşlılık ve saygınlıktır. Borçlarını kasten ödememekten kaynaklanan sürekli hukuki takipler, haciz işlemleri gibi durumlar, memurun bu saygınlığına ve ağırbaşlılığına gölge düşürür. Memurun, özel hayatındaki mali disiplinsizliğinin, görevine ve sosyal çevresine olumsuz bir şekilde yansıması, memuriyet vakarıyla bağdaşmaz. 3. **Kast Unsuru:** Kanun koyucu, her borçlanmayı değil, 'kasten ödememeyi' ve bunun sonucunda 'hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmayı' disiplin suçu saymıştır. Bu, memurun ödeme gücü olduğu halde keyfi olarak borcunu ödememesi veya mali durumunu sorumsuzca yöneterek sürekli olarak borç batağına girmesi gibi kusurlu davranışları hedefler. Geçici bir mali sıkıntı nedeniyle borcunu ödeyememek, tek başına bu suçu oluşturmaz. Danıştay, bu tür davalarda, memurun borçlanma ve ödememe davranışının süreklilik arz edip etmediğine, kasıtlı olup olmadığına ve bu durumun memuriyet görevinin saygınlığına somut olarak ne derecede zarar verdiğine bakarak bir değerlendirme yapmaktadır.