Bir ceza davasında, sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde, başka bir mahkemede görülen ve aynı olayla bağlantılı bir dosyanın varlığını belirterek dosyaların birleştirilmesi gerektiğini ileri sürmesi karşısında, temyiz incelemesini yapan Yargıtay'ın bu iddiayı değerlendirmek için nasıl bir usuli yol izlemesi gerekir? (Yargıtay 11. CD, 2019/8576 E., 2020/1414 K.)

Sanık müdafiinin bu yöndeki iddiası, potansiyel bir 'hukuki kesinti' veya 'zincirleme suç' (TCK m. 43) durumuna işaret ettiği için, temyiz incelemesini yapan Yargıtay tarafından ciddiyetle ele alınması gereken önemli bir usuli iddiadır. Yargıtay'ın bu durumda izlemesi gereken yol, 'eksik inceleme ile hüküm kurulmasını' önlemektir. Yargıtay'ın ilgili kararından da anlaşılacağı üzere, izlenecek adımlar şunlardır: 1. **İlgili Dosyanın Celbi ve İncelenmesi:** Yargıtay, öncelikle müdafiin belirttiği diğer dava dosyasının aslının veya onaylı bir suretinin, yargılamayı yapan ilk derece mahkemesi tarafından getirtilip getirtilmediğini kontrol eder. Eğer getirtilmemişse, bu durum 'eksik araştırma ve inceleme' olarak kabul edilir. 2. **Bağlantının Değerlendirilmesi:** Dosyalar arasında gerçekten hukuki veya fiili bir bağlantı olup olmadığı değerlendirilir. Her iki davadaki sanıkların, eylemlerin, suç tarihlerinin ve delillerin birbiriyle ilişkisi incelenir. 3. **Zincirleme Suç İhtimalinin Tartışılması:** Eğer dosyalar arasında bağlantı varsa, eylemlerin 'bir suç işleme kararının icrası kapsamında' işlenip işlenmediği, yani TCK m. 43 uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının ilk derece mahkemesi tarafından tartışılıp tartışılmadığına bakılır. 4. **Mahsup ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Durumunun Değerlendirilmesi:** İlgili Yargıtay kararında, diğer dosyadaki kararın HAGB kararı olması nedeniyle, o anda bir mahsup olanağının bulunmadığı, ancak HAGB'nin bozulup hükmün açıklanması halinde zincirleme suç ve mahsup hükümlerinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu, mahkemenin gelecekteki olası hukuki durumları da gözeten bir değerlendirme yapması gerektiğini gösterir. Eğer ilk derece mahkemesi, bu araştırmaları yapmadan, yani diğer dosyayı getirtip incelemeden ve bağlantı ihtimalini tartışmadan hüküm kurmuşsa, Yargıtay bu durumu **'eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması'** gerekçesiyle bir **bozma nedeni** olarak kabul eder ve dosyanın yeniden incelenmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verir.