Yargıtay ve Danıştay Kanunlarında 2016 yılında yapılan değişiklikle getirilen 'iki defa seçilme yasağı', yargıdaki kariyer planlaması ve liyakat sistemi üzerinde nasıl bir etki yaratmaktadır? Bu yasağın, yüksek yargıdaki tecrübe birikimini nasıl etkilediğini tartışınız.
2016 yılında getirilen 'iki defa seçilme yasağı', 12 yıllık süre sınırı ile birlikte düşünüldüğünde, yargıdaki kariyer planlaması ve tecrübe birikimi üzerinde çift yönlü bir etki yaratmaktadır: **Kariyer Planlaması ve Liyakat Sistemi Üzerindeki Etkisi:** - **Olumlu Etki (Teorik):** Bu yasak, yüksek yargı kadrolarında sürekli bir sirkülasyonu garanti altına alır. Bu durum, metinde de belirtilen 'yükselmeyi bekleyen yargı mensuplarının önünü açma' argümanını destekler. Kadroların aynı kişiler tarafından uzun süreler işgal edilmesini engelleyerek, daha fazla sayıda liyakatli hakim ve savcının yüksek yargı üyeliği pozisyonuna ulaşabilmesi için bir fırsat yaratır. Bu, teorik olarak, alttan gelenler için bir motivasyon kaynağı olabilir ve daha dinamik bir kariyer yolu sunabilir. - **Olumsuz Etki:** Ancak bu sistem, liyakat ve tecrübenin en üst düzeyde olduğu bir dönemde, sistemin en değerli insan kaynağını kaybetmesi riskini de beraberinde getirir. Kariyerinin zirvesindeki bir üyenin, sırf süresi dolduğu için sistemden ayrılması, liyakatin tam olarak ödüllendirilmediği ve tecrübeden yeterince faydalanılmadığı eleştirisine yol açar. **Tecrübe Birikimi Üzerindeki Etkisi:** Yeniden seçilme yasağının, yüksek yargıdaki tecrübe birikimi üzerindeki etkisi genellikle olumsuz olarak değerlendirilir. Metinde de bu yönde argümanlar bulunmaktadır: - **Kurumsal Hafıza Kaybı:** Yüksek mahkemelerin yerleşik teamülleri, içtihat kültürü ve işleyiş dinamikleri, kıdemli üyeler tarafından yeni üyelere aktarılarak nesilden nesile devam eder. 12 yıl sonunda üyelerin sistemden tamamen ayrılması ve geri dönememesi, bu kurumsal hafıza aktarım zincirini kırar. - **Tecrübenin Zirvesinde Kayıp:** Bir üye, Yargıtay veya Danıştay'daki görevine adapte olup en verimli ve tecrübeli olduğu döneme geldiğinde, görev süresi dolar ve sistemden ayrılır. Bu, 'bilgi ve tecrübesinin zirvesine ulaşmış hakimlerden elde edilmesi gereken faydanın sağlanamamasına sebep olacaktır.' - **İçtihat İstikrarsızlığı:** Sürekli değişen ve tecrübe birikimi zayıflayan üye yapısı, içtihatlarda istikrarsızlığa ve kalitenin düşmesine yol açabilir. Sonuç olarak, yeniden seçilme yasağı, kariyer sirkülasyonunu artırsa da, yüksek yargının en önemli sermayesi olan tecrübe birikimini ve kurumsal hafızayı zayıflatma riski taşımaktadır.