6100 sayılı HMK'nın 11/3. maddesi uyarınca, 'mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu' hükmü, yetki konusunda nasıl bir kolaylık sağlamaktadır? Bu kuralın, çekişmesiz yargı işlerindeki genel yetki kuralından (HMK m. 384) farkı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #138345

HMK m. 11/3'te düzenlenen bu özel yetki kuralı, davacıya önemli bir usuli kolaylık sağlamaktadır. **Sağladığı Kolaylık:** Bu kural olmasaydı, davacı, genel yetki kuralı gereği davayı ya kendi yerleşim yerinde ya da tüm davalıların yerleşim yeri mahkemelerinden birinde açmak zorunda kalacaktı. Özellikle çok sayıda ve farklı şehirlerde yaşayan mirasçıların (davalıların) olduğu bir davada, davacının davasını tüm davalılar için ortak olan yetkili bir mahkemede açması pratik olarak zor olabilirdi. HMK m. 11/3, bu zorluğu ortadan kaldırarak, davacıya, davasını diğer mirasçılardan (davalılardan) **herhangi birinin oturduğu yer mahkemesinde** açma imkanı tanır. Bu, davacı için bir seçimlik yetki hakkı doğurur ve dava açmayı kolaylaştırır. **HMK m. 384'ten Farkı:** - **HMK m. 384 (Çekişmesiz Yargıda Genel Yetki):** Bu kural, mirasçılık belgesinin 'verilmesi' gibi çekişmesiz yargı işlerinde uygulanır. Buna göre, yetkili mahkeme 'talepte bulunan kişinin VEYA ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesidir'. Bu, hasımsız açılan davalar için öngörülmüş bir yetki kuralıdır. - **HMK m. 11/3 (Özel Yetki):** Bu kural ise, 'mirasçılık belgesinin iptali' gibi **çekişmeli** yargı işlerinde uygulanır. Bu davalar hasımlı açılır. Bu kural, genel yetki kuralına (HMK m. 6 - davalının yerleşim yeri) ve davacının kendi yerleşim yeri mahkemesine ek olarak, **'davalı olan mirasçılardan herhangi birinin'** yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılarak, davacıya ek bir seçenek sunar. Kısacası, HMK m. 384 hasımsız (çekişmesiz) işler için genel bir kural iken, HMK m. 11/3 hasımlı (çekişmeli) bir dava olan iptal davası için davacıya tanınmış özel ve ek bir yetki kuralıdır.