15 yaşını bitirmemiş bir çocuğun, kendi rızasıyla evi terk edip bir yabancının yanına gitmesi durumunda, bu rızanın 'kişiyi hürriyetinden yoksun kılma' (TCK m. 109) suçu açısından hukuki bir değeri var mıdır? Bu durumda neden TCK m. 234/3'teki özel suç tipi gündeme gelir? İki suç arasındaki temel ayrım noktasını belirtiniz.
Ceza hukuku uygulamasında, 15 yaşını bitirmemiş bir çocuğun bir fiile veya duruma gösterdiği rızanın hukuken geçerli olmadığı kabul edilir. Çünkü bu yaştaki bir çocuğun, davranışının anlam ve sonuçlarını tam olarak idrak etme yeteneğinin gelişmediği varsayılır. Bu nedenle, 15 yaşından küçük bir çocuğun 'rızasıyla' dahi olsa bir yere götürülüp alıkonulması, kural olarak 'kişiyi hürriyetinden yoksun kılma' suçunun nitelikli halini (TCK m. 109/1, 3-f) oluşturur. Çocuğun rızası, eylemi hukuka uygun hale getirmez (Yargıtay 14. CD - K: 2015/11438). Ancak TCK m. 234/3, bu genel kurala özel bir istisna getirir. Bu özel suç tipinin gündeme gelmesi için, eylemin genel hürriyeti kısıtlama amacından ziyade, 'aile düzenine karşı' işlenmiş olması ve özel şartları taşıması gerekir. İki suç arasındaki temel ayrım noktası **'çocuğun ve failin iradesinin başlangıçtaki niteliği'**dir: - **TCK m. 109 (Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma):** Failin, çocuğu bir yere gitmeye veya bir yerde kalmaya mecbur bırakma kastı vardır. Çocuğun rızası ya yoktur ya da hukuken geçersizdir. Eylemin odağında çocuğun hareket özgürlüğünü kısıtlama amacı vardır. - **TCK m. 234/3 (Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması):** Bu suçun ön şartı, çocuğun **'kendi iradesiyle evi terk etmesi'** ve failin yanına yine **'kendi rızasıyla'** gelmesidir. Failin baştan itibaren çocuğu alıkoyma gibi bir kastı yoktur; çocuk zaten evden kaçmıştır. Failin suçu, bu durumdaki çocuğu ailesine veya yetkili makamlara **'bildirmeksizin'** yanında tutmaya devam etmesiyle, yani bir ihmal veya bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesiyle oluşur. Özetle; fail çocuğu götürüyorsa TCK m. 109, çocuk zaten kaçıp faile sığınıyorsa ve fail bunu bildirmiyorsa TCK m. 234/3 uygulanır.