Manevi zararın para dışında bir yolla giderilmesi olarak 'saldırıyı kınayan bir kararın yayımlanması' (TBK m. 58) ile 5651 sayılı Kanun veya Basın Kanunu gibi mevzuatta yer alan 'cevap ve düzeltme hakkının kullanılması' arasında ne gibi farklar vardır?
Bu iki hukuki kurum, benzer durumlarda (özellikle basın ve internet yoluyla kişilik hakkı ihlallerinde) gündeme gelse de, amaçları, hukuki nitelikleri ve usulleri bakımından farklıdır: 1. **Hukuki Nitelik ve Amaç:** - **Kınama Kararının Yayımlanması (TBK m. 58):** Bu, bir **manevi tazminat** türüdür. Amacı, kişilik hakkı ihlal edilen kişinin uğradığı manevi zararı gidermek, ona manevi bir tatmin sağlamak ve saldırganı kamuoyu önünde kınayarak bir yaptırım uygulamaktır. Bu, bir yargısal kararın sonucudur. - **Cevap ve Düzeltme Hakkı:** Bu, bir tazminat değil, bir **savunma ve ifade özgürlüğü** aracıdır. Amacı, hakkında gerçeğe aykırı veya onur kırıcı yayın yapılan kişinin, aynı yayın organında kendi görüşlerini açıklayarak kamuoyunu bilgilendirmesini ve iddialara cevap vermesini sağlamaktır. Bu, öncelikle yayın kuruluşuna başvuru ile kullanılan, idari ve yargısal yolları olan özel bir haktır. 2. **Uygulama Koşulları:** - **Kınama Kararı:** Verilebilmesi için manevi tazminatın tüm şartlarının (hukuka aykırı fiil, zarar, kusur, illiyet bağı) gerçekleştiğinin bir mahkeme davasıyla tespit edilmesi gerekir. - **Cevap ve Düzeltme:** Kullanılabilmesi için, yayının kişinin şeref ve haysiyetini ihlal etmesi veya kendisiyle ilgili gerçeğe aykırı hususlar içermesi yeterlidir. Kusur aranmaz. Belirli ve çok kısa süreler içinde (örn: 2 ay) kullanılması gereken bir haktır. 3. **Sonuç:** - **Kınama Kararı:** Mahkemenin, saldırıyı hukuka aykırı bulduğunu ve kınadığını belirten karar metninin yayımlanmasıdır. - **Cevap ve Düzeltme:** Mağdurun kendisinin hazırladığı cevap veya düzeltme metninin, yayıncı tarafından yayımlanmasıdır. Burada yayımlanan metin mahkemenin değil, mağdurun kendi metnidir. Bu iki hak birlikte veya ayrı ayrı kullanılabilir. Birine başvurulmuş olması diğerine başvurmaya engel değildir.