Yararına geçit hakkı kurulan taşınmazın malikinin, sonradan genel yola başka bir şekilde (örn: imar yolu açılması) kavuşması durumunda, daha önce tesis edilen geçit hakkının akıbeti ne olur? Yüklü taşınmaz malikinin bu durumda başvurabileceği hukuki yollar nelerdir?

Geçit hakkı, 'zorunlu' bir ihtiyaca dayandığı için, bu ihtiyacın ortadan kalkmasıyla hukuki temelini yitirir. Yararına geçit hakkı kurulan taşınmazın maliki, sonradan kamunun kullanımına açık bir yola (imar yolu, kadastro yolu vb.) kavuşursa, zorunlu geçit hakkına olan ihtiyacı sona erer. Bu durumda, üzerinde geçit hakkı yükü bulunan (yüklü) taşınmazın maliki, bu hakkın kaldırılması için hukuki yollara başvurabilir. Yüklü taşınmaz malikinin başvurabileceği hukuki yol, **'geçit hakkının terkini (kaldırılması) davası'** açmaktır. Bu dava, TMK m. 785'e dayanır. Bu madde, 'Lehine irtifak kurulan taşınmaz için bu hakkın sağladığı hiçbir yarar kalmamışsa, yüklü taşınmazın maliki bu hakkın terkinini isteyebilir' hükmünü amirdir. Davada, yüklü taşınmaz maliki (davacı), davalı olan yararlanan taşınmaz malikine karşı, taşınmazın artık genel yola kavuştuğunu ve geçit hakkına ihtiyacı kalmadığını ispatlamalıdır. Mahkeme, mahallinde yapacağı keşif ve inceleme ile bu durumu tespit ederse, geçit hakkının tapu sicilinden terkinine (silinmesine) karar verir. Ayrıca, TMK m. 785'in ikinci fıkrası uyarınca, eğer geçit hakkı tamamen yararsız hale gelmemiş ama sağladığı yarar, yüklü taşınmaza verdiği yüke oranla çok azalmışsa, malik 'bedel karşılığında' irtifak hakkının tamamen veya kısmen terkinini de isteyebilir.