Ceza zamanaşımı ile dava zamanaşımı arasındaki temel fark nedir? Hükmün kesinleşmesi, bu iki zamanaşımı türünün hangisinin başlangıcı için kritik bir öneme sahiptir?

Ceza zamanaşımı ile dava zamanaşımı, ceza hukukunun iki farklı 'düşme' nedenidir ve aralarındaki temel fark, ceza muhakemesinin hangi aşamasında devreye girdikleridir: **Dava Zamanaşımı (TCK m. 66):** - **Aşama:** Suçun işlenmesi ile hükmün kesinleşmesi arasındaki dönemde işler. - **Sonucu:** Belirli bir süre geçtiği halde kamu davası açılmamışsa veya açılmış ama sonuçlandırılıp kesinleştirilememişse, kamu davasının 'düşmesine' neden olur. Devletin, faili yargılama ve cezalandırma yetkisini sona erdirir. - **Başlangıcı:** Suçun işlendiği günden itibaren başlar (TCK m. 66/6). **Ceza Zamanaşımı (TCK m. 68):** - **Aşama:** Hükmün kesinleşmesinden sonra, cezanın infazı aşamasında işler. - **Sonucu:** Mahkumiyet hükmü kesinleştiği halde, kanunda belirtilen süreler içinde ceza infaz edilmemişse, cezanın 'infaz edilmemesine' neden olur. Cezanın infaz kabiliyetini ortadan kaldırır, ancak mahkumiyet kararı ve sonuçları (adli sicil kaydı, hak yoksunlukları vb.) varlığını sürdürür. - **Başlangıcı:** Hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar (TCK m. 68/5). Bu bağlamda, **hükmün kesinleşmesi**, bu iki zamanaşımı türü arasında bir dönüm noktasıdır. Hüküm kesinleşene kadar işleyen süre 'dava zamanaşımı'dır. Hüküm kesinleştikten sonra ise 'dava zamanaşımı' durur ve 'ceza zamanaşımı' işlemeye başlar.