Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E: 2017/4-1398, K: 2019/132 sayılı kararında, yerel mahkemenin 'tecavüzün kınanması' yerine 'parasal tazminata' hükmetmesi neden uygun bulunmuştur? Hakimin, manevi tazminatın türünü belirlemedeki takdir yetkisinin sınırları bu karar ışığında nasıl yorumlanmalıdır?

Yargıtay HGK'nın ilgili kararında, yerel mahkemenin parasal tazminata hükmetmesi, hakimin takdir yetkisinin yerinde kullanımı olarak kabul edilmiş ve bu nedenle direnme kararı uygun bulunmuştur. Kararın bu sonuca ulaşmasındaki temel gerekçeler şunlardır: 1. **Hakimin Geniş Takdir Yetkisi:** Gerek mülga BK m. 49/3 gerekse TBK m. 58/2, manevi zararın giderim şeklini (para, kınama kararı vb.) belirlemede hakime geniş bir takdir yetkisi tanımıştır. Davacı para talep etmişse, hakimin bunu kınama kararına çevirmesi için çok güçlü gerekçeler olmalıdır. 2. **Somut Olayın Özellikleri:** Direnme kararında yerel mahkeme, davalının aynı eylemleri birden çok kez tekrarladığını, bu nedenle basit bir kınama kararının yeterli tatmini sağlamayacağını ve caydırıcı olmayacağını, davalının ancak parasal bir yaptırımla eyleminin kötülüğünü idrak edebileceğini vurgulamıştır. HGK, bu gerekçeyi somut olayın özelliklerine uygun ve makul bulmuştur. 3. **Takdir Yetkisinin Denetimi:** Özel Daire, hakimin takdir yetkisinin yerine geçerek 'kınama kararı verilmeliydi' demiştir. HGK ise, hakimin takdir yetkisinin denetiminin, bu yetkinin keyfi veya hukuka aykırı kullanılıp kullanılmadığı ile sınırlı olduğunu, somut olayda olduğu gibi makul gerekçelere dayanan bir takdir yetkisi kullanımına müdahale edilemeyeceğini belirtmiştir. Hakim, takdirini somut gerekçelere dayandırdığı sürece, Yargıtay'ın 'ben olsaydım başka türlü karar verirdim' diyerek bu takdiri değiştirmesi doğru değildir. Bu karar, hakimin manevi tazminatın türünü belirlemedeki takdir yetkisinin geniş olduğunu, bu yetkinin somut olayın özellikleri ve hakkaniyet çerçevesinde gerekçelendirildiği sürece üst mahkeme tarafından kolayca değiştirilemeyeceğini göstermektedir.