Yabancı bir mahkemede anlaşmalı olarak boşanan ve çocukların velayetinin babaya verildiği bir çiftin, bu kararı Türkiye'de tanıttıktan sonra, kadının Türkiye'de yeniden velayet davası açması mümkün müdür? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/17073 E. sayılı kararı bu konuda ne gibi usuli kurallar öngörmektedir?

Evet, mümkündür. Yabancı mahkeme kararının tanınması, o kararın verildiği andaki koşullara göre kesin hüküm etkisi yaratır. Ancak velayet, kamu düzenine ilişkin, çocuğun üstün yararına göre sürekli yeniden değerlendirilebilen ve değişen koşullara göre yeniden düzenlenebilen bir konudur. Bu nedenle, yabancı mahkeme kararının tanınması ve kesinleşmesi, daha sonra koşulların değiştiği veya çocuğun menfaatinin farklı bir düzenlemeyi gerektirdiği iddiasıyla Türkiye'de yeniden velayet davası (velayetin değiştirilmesi) açılmasına engel değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında da bu ilke teyit edilmiştir. Kararda mahkemenin, tenfiz edilen yabancı ilamı gerekçe göstererek davayı 'konusuz kaldığı' gerekçesiyle karara bağlaması hatalı bulunmuştur. Yargıtay, velayetin kamu düzenine ilişkin olduğunu, re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu ve yargılama sırasındaki gelişmelerin dahi dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. Özellikle idrak çağındaki çocukların (kararda 2002 ve 2008 doğumlu) mahkemece dinlenerek velayet konusundaki tercihlerinin sorulması ve tüm delillerin birlikte değerlendirilerek çocuğun üstün yararına göre yeni bir karar verilmesi gerektiği, eksik incelemeyle hüküm kurulamayacağı belirtilmiştir (URL: https://or.av.tr/cocugun-velayeti-hangi-durumlarda-anneye-verilmez/).