Boşanma davasında, idrak çağındaki çocukların velayeti düzenlenirken görüşlerinin alınmasının hukuki dayanağı nedir? Mahkeme, çocuğun görüşünün aksine karar verebilir mi?

İdrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren velayet gibi konularda görüşlerinin alınmasının hukuki dayanağı, metinde de belirtildiği gibi, hem uluslararası sözleşmeler hem de iç hukuk düzenlemeleridir. Başlıca dayanaklar şunlardır: Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 12. maddesi ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 3. ve 6. maddeleri. Bu sözleşmeler, idrak gücüne sahip çocukların kendilerini etkileyen yargısal ve idari işlemlerde görüşlerini ifade etme hakkını ve bu görüşlere çocuğun yaşı ve olgunluk derecesi doğrultusunda gereken önemin verilmesini güvence altına alır. İç hukukta ise bu ilke, 'çocuğun üstün yararı' (TMK m. 339/1) kavramının bir parçası olarak kabul edilir. Mahkeme, çocuğun beyanını aldıktan sonra bu beyanla bağlı değildir. Eğer çocuğun beyanının kendi üstün yararına (bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki gelişimi) aykırı olduğu kanaatine varırsa, gerekçesini açıklamak suretiyle çocuğun görüşünün aksine bir karar verebilir. Örneğin, çocuğun manipüle edildiği veya içinde bulunduğu olumsuz koşulları idrak edemediği durumlarda mahkeme, uzman raporlarını da dikkate alarak farklı bir velayet düzenlemesi yapabilir (URL: https://or.av.tr/cocugun-velayeti-hangi-durumlarda-anneye-verilmez/).