TCK m. 234/1 uyarınca, velayet yetkisi elinden alınmış bir annenin, 16 yaşını bitirmemiş çocuğunu babasının yanından onun rızası olmadan alıp götürmesi suç mudur? Bu durumda 'zorunluluk hali' nasıl bir rol oynayabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #138016

Evet, bu eylem TCK m. 234/1'de tanımlanan 'çocuğun kaçırılması ve alıkonulması' suçunu oluşturur. Suçun faili, velayet yetkisi elinden alınmış ana veya babadır. Mağduru ise çocuk değil, velayet hakkı sahibi olan diğer ebeveyn veya vasidir. Çocuğun, velisinin rızası olmadan kaçırılması veya alıkonulması suçun maddi unsurunu oluşturur. Ancak metinde, bu suç açısından 'zorunluluk hali'nin bir hukuka uygunluk nedeni olabileceği belirtilmiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 2021/11967 sayılı kararında da bu duruma işaret edilmiştir. Örneğin, velayeti babada olan hasta çocuğun acil tıbbi müdahaleye ihtiyacı olması ve babanın bu konuda ihmalkar davranması gibi bir durumda, velayet hakkı olmayan annenin çocuğu tedavi ettirmek amacıyla alıp götürmesi, TCK m. 25/2'deki zorunluluk hali kapsamında değerlendirilebilir. Eğer çocuğun veya annenin ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulması için bu eylemin gerçekleştirilmesi zorunluysa ve bu tehlikeye annenin kendisi kusuruyla neden olmamışsa, faile ceza verilmeyebilir (URL: https://barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/cocugun-kacirilmasi-ve-alikonulmasi-sucu-cezasi-nedir.html).