Anayasa m.20/3'ün, 'kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızası ile işlenir' hükmü, bu iki şartın alternatif (veya) olduğunu mu, yoksa kümülatif (ve) olduğunu mu ifade eder? Bu yorum farkının pratik sonuçları nelerdir?

Bu hükümdeki 'veya' bağlacının yorumu, kişisel verilerin korunması rejiminin temelini oluşturur ve ciddi tartışmalara neden olmuştur. 1) **Alternatif Yorum (Geniş Yorum):** 'Veya' bağlacı, bu iki şartın birbirinden bağımsız ve alternatif olduğunu ifade eder. Yani, ya kanunda bir işleme sebebi olacak ya da kişinin rızası olacak; ikisinden birinin varlığı yeterlidir. KVKK da bu yorumu benimsemiştir (m.5). Buna göre, kanunda bir işleme şartı varsa (örn. sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi), kişinin rızası aranmaz. Kanuni bir dayanak yoksa, ancak o zaman kişinin açık rızasıyla veri işlenebilir. 2) **Kümülatif Yorum (Dar ve Koruyucu Yorum):** Makalede ima edilen ve bazı hukukçularca savunulan bu yoruma göre, temel hak olan kişisel verilerin korunması için her iki şartın da bir arada olması gerekir. Yani, kişinin rıza vermesinin bile hukuki bir çerçeveye oturtulması için 'kanunda öngörülen bir hal' olması gerekir. Bu yoruma göre, kanuni bir dayanak olmadan alınan rıza tek başına yeterli değildir. Bu yorum farkının pratik sonucu, veri işleme faaliyetlerinin meşruiyet alanının genişletilmesi veya daraltılmasıdır. Alternatif yorum, veri işlemeyi kolaylaştırırken; kümülatif yorum, bireyin haklarını daha sıkı bir koruma altına alır (sen.av.tr/tr/makale/kisisel-verilerin-kaydedilmesi).