5237 sayılı TCK'nın 215. maddesinde 2013 yılında yapılan değişiklikle, suçu ve suçluyu övme suçunun oluşumu için 'kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması' şartının getirilmesinin, AİHS m.10 ile güvence altına alınan 'ifade özgürlüğü' ile ilişkisi nedir?

Bu değişiklik, AİHS m.10 ve AİHM'nin ifade özgürlüğüne ilişkin içtihatlarıyla uyum sağlama amacı taşımaktadır. Değişiklikten önce, suçu veya suçluyu öven her türlü ifade, içeriğine ve yarattığı etkiye bakılmaksızın cezalandırılabiliyordu. Bu durum, ifade özgürlüğünü orantısız bir şekilde kısıtlıyordu. AİHM, ifade özgürlüğüne yapılacak müdahalelerin 'demokratik bir toplumda zorunlu' olması ve 'acil bir toplumsal ihtiyaca' cevap vermesi gerektiğini vurgular. 'Açık ve yakın tehlike' kriteri, Amerikan hukukundaki 'clear and present danger' testinden esinlenmiştir ve AİHM'nin aradığı bu zorunluluk ve aciliyet şartını karşılamaya yöneliktir. Bu değişiklikle, artık her övme eylemi değil, sadece kamu düzenini bozma potansiyeli taşıyan, somut bir tehlike yaratan ifadeler cezalandırılabilecektir. Bu, soyut tehlike suçundan somut tehlike suçuna bir geçişi ifade eder ve ifade özgürlüğünün alanını genişleten, AİHM içtihatlarına uygun bir adımdır (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/sucu-ve-sucluyu-ovme-sucunun-cezasi.html).