5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.32'de düzenlenen 'emre aykırı davranış' kabahati ile 'İç Güvenlik Paketi' tasarısında önerilen ve valinin/bakanın kararlarına aykırılığa hapis cezası öngören 'açık suç' tipi arasındaki temel fark nedir? Bu fark, 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesi açısından neden önemlidir?
İki düzenleme arasındaki temel fark, yaptırımın türü ve kanunilik ilkesine uygunluk derecesidir. Kabahatler Kanunu m.32'deki 'emre aykırı davranış', yetkili makamların kamu düzenini sağlamak için verdiği emirlere uymamayı düzenler ve yaptırımı 'idari para cezası'dır. Bu bir kabahattir. Tasarıda önerilen düzenleme ise, valinin veya bakanın belirli durumlarda alacağı tedbirlere uymamayı 'üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla' cezalandırmaktadır. Bu, fiili bir 'suç' haline getirmektir. Bu durum, 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesi açısından kritik bir fark yaratır. Hapis cezası gibi özgürlüğü bağlayıcı bir yaptırımın uygulanacağı bir suçun tanımının, kanunla değil de idarenin (vali/bakan) o anki takdirine bağlı bir kararla belirlenmesi, kanunilik ilkesinin 'belirlilik' ve 'öngörülebilirlik' unsurlarını ortadan kaldırır. Kabahatler için daha esnek bir kanunilik anlayışı kabul edilebilirken, hapis cezası gerektiren suçlar için bu ilkenin katı bir şekilde uygulanması zorunludur. Tasarı, idareye suç yaratma yetkisi vererek bu ilkeyi ihlal etmektedir (sen.av.tr/tr/makale/ic-guvenlik-paketi-1-savcinin-yetkisine-mudahale).