Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), ilk derece mahkemesinin delil eksikliği (örn. tanık dinlenmemesi, bilirkişi raporu alınmaması) gerekçesiyle verdiği bir kararı, CMK m.280/1-e uyarınca bozarak dosyayı geri gönderebilir mi? Bu durumun istinaf sisteminin ruhuna uygunluğunu tartışınız.

Hayır, gönderemez. Bu, istinaf sisteminin ruhuna ve kanunun lafzına aykırıdır. BAM, Yargıtay gibi sadece bir hukukilik denetimi yapan merci değil, aynı zamanda maddi vaka (olay) incelemesi de yapan ikinci bir derece mahkemesidir. CMK m. 280, BAM'ın yetkilerini sayarken, delil eksikliği gibi durumları bir bozma nedeni olarak öngörmemiştir. Bozma yetkisi, CMK m.280/1-e uyarınca, CMK m.289/1'deki sınırlı ve usule ilişkin kesin hukuka aykırılık halleriyle (g ve h bentleri hariç) kısıtlıdır. İlk derece mahkemesinin bir tanığı dinlememesi veya bilirkişi raporu almaması gibi eksiklikler, bu kapsamda bir bozma nedeni değildir. BAM, bu tür bir eksiklik gördüğünde, dosyayı geri göndermek yerine, kendisi duruşma açarak (CMK m.280/1-g) bu eksikliği gidermekle, yani tanığı dinlemek veya bilirkişi raporu aldırmakla yükümlüdür. Aksi bir uygulama, BAM'ın kendi yargısal görevini ilk derece mahkemesine yüklemesi anlamına gelir ve istinafın amacına aykırıdır (sen.av.tr/tr/makale/istinaf-bozma-kararlarinin-kesinligi-ve-kararlara-direnme-yasaginin-siniri).