Ceza muhakemesinde 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' kavramı nedir ve bu halin varlığı, arama tedbiri açısından hangi mercilere ne gibi yetkiler tanır? Cumhuriyet savcısının bu yetkiyi kullanırken kararına yansıtması gereken zorunlu unsurlar nelerdir?

'Gecikmesinde sakınca bulunan hal', derhal işlem yapılmadığı takdirde suçun iz, eser, emare ve delillerinin kaybolması, şüphelinin kaçması veya kimliğinin tespit edilememesi ihtimalinin ortaya çıkması ve bu nedenle hâkimden karar almak için vakit bulunmaması halini ifade eder (Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği m.4). Kural olarak arama, hâkim kararıyla yapılır (CMK m.119). Ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı, ona ulaşılamıyorsa kolluk amiri yazılı emirle arama kararı verebilir. Bu yetki istisnaidir. Yargıtay içtihatlarına göre, Cumhuriyet savcısının verdiği arama emrinin hukuka uygun olması için, 'gecikmesinde sakınca bulunan halin' varlığını somut gerekçeleriyle birlikte kararında açıkça belirtmesi zorunludur. Özellikle mesai saatleri içinde verilen bir savcılık arama emrinde, neden hâkime başvurulamadığına dair makul bir gerekçe gösterilmemişse, bu arama hukuka aykırı kabul edilir ve elde edilen deliller 'yasak delil' niteliği taşır (CMK m.217/2). Bu durum, arama işlemini sonradan hâkimin onaylamasıyla da hukuka uygun hale gelmez (CGK 2014/166 E., 2014/514 K.) (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/gecikmesinde-sakinca-bulunan-hal-nedir-cmk.html).