213 sayılı VUK'un 359/b maddesinde düzenlenen 'sahte belge düzenleme veya kullanma' suçunun maddi konusunu, 'vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan belgeler' ifadesi çerçevesinde açıklayınız. Bu tanımın, vergi beyannamesinin kendisini kapsayıp kapsamadığını, 'beyannamenin müstenidatı' kavramı üzerinden analiz ediniz.

VUK m. 359/b'deki suçun maddi konusu, vergi kanunlarının mükelleflere tutma, düzenleme, saklama ve gerektiğinde ibraz etme zorunluluğu getirdiği belgelerdir. Bu belgelerin en tipik örnekleri fatura, sevk irsaliyesi, gider pusulası, serbest meslek makbuzu gibi belgelerdir. Suçun konusu, doğrudan bu belgelerin kendisidir. Vergi beyannamesinin kendisi, bu tanım kapsamında bir 'belge' değil, mükellefin vergi matrahına ilişkin bildirimini içeren bir 'beyan'dır. Beyannamenin gerçeğe aykırı düzenlenmesi, VUK m. 359/b kapsamında değil, şartları varsa TCK m. 206 (Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan) veya vergi ziyaı kabahati (VUK m. 344) kapsamında değerlendirilir. Ancak, VUK m. 359/b'nin konusu, bu beyannameye dayanak teşkil eden, yani beyannamedeki rakamların kaynağını oluşturan 'müstenidat' belgelerdir. Dolayısıyla, gerçeğe aykırı bir beyanname tek başına bu suçu oluşturmazken, o beyannameye eklenen veya beyannamedeki giderlerin kanıtı olarak ticari defterlere kaydedilen sahte faturalar, bu suçun maddi konusunu oluşturur (or.av.tr/sahte-fatura-duzenleme-ve-kullanma-suclari-vergi-usul-kanunu-m-359/).