VUK m. 359/b uyarınca sahte fatura kullanma suçunda, failin bu faturaları kullanarak 'hakkı olmayan vergi iadesi veya indiriminden yararlanması' durumunda, eylemin aynı zamanda TCK m. 158/1-e (kamu kurumu zararına dolandırıcılık) suçunu oluşturup oluşturmayacağını, 'özel normun önceliği' (lex specialis) ilkesi çerçevesinde tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #137043

Bu durumda, failin eylemi hem VUK m. 359/b'deki sahte belge kullanma suçunun hem de TCK m. 158/1-e'deki nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarını taşıyor gibi görünmektedir. Ancak, ceza hukukunda bir fiil birden fazla suç tanımına uyuyorsa, 'fikri içtima' kuralları ve özellikle 'özel normun önceliği' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi uygulanır. VUK m. 359, vergi suçları alanında düzenlenmiş özel bir ceza normudur. Sahte fatura kullanarak vergi iadesi almak veya vergi matrahını düşürmek, vergi kaçakçılığının en tipik ve özel görünüm şeklidir. TCK m. 158/1-e ise, kamu kurumlarına karşı işlenen her türlü dolandırıcılığı kapsayan genel bir normdur. 'Özel normun önceliği' ilkesi gereğince, olaya daha özel olarak uyan kanun hükmü (VUK m. 359/b) uygulanmalı, genel norm olan TCK m. 158/1-e ise uygulanmamalıdır. Fail, bu durumda sadece VUK m. 359/b'den cezalandırılır. Aksi takdirde, aynı fiilden dolayı iki kez cezalandırılma (ne bis in idem yasağının ihlali) riski doğar (or.av.tr/sahte-fatura-duzenleme-ve-kullanma-suclari-vergi-usul-kanunu-m-359/ ve barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/kamu-kurum-ve-kuruluslarinin-zararina-dolandiricilik-sucu-cezasi.html metinlerinden çıkarımsanmıştır).