Bir memurun, aday memurluktan asli memurluğa geçiş sürecinde 'asaletinin tasdik edilmemesi' işlemi, hangi hukuki yola tabidir ve bu işlem denetlenirken mahkeme hangi kriterleri göz önünde bulundurur?

Asalet tasdik edilmemesi işlemi, bir idari işlem olduğu için, bu işleme karşı 2577 sayılı İYUK uyarınca 'idare mahkemesinde' iptal davası açılır. Mahkeme bu işlemi denetlerken, idarenin takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığını inceler. Bu kapsamda şu kriterler göz önünde bulundurulur: 1. **Hukuki Sebep:** İşlemin dayandığı gerekçenin hukuka uygun olup olmadığı. Örneğin, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması gibi bir gerekçe varsa, bu soruşturmanın içeriğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve adayın kendisiyle ilgili olup olmadığına bakılır. 2. **Somut Gerekçe:** İdarenin, adayın hangi somut davranışları veya yetersizlikleri nedeniyle asli memurluğa atanmaya layık görülmediğini açıkça ortaya koyması gerekir. Soyut, genel ve dayanaksız ifadeler (örneğin, 'memuriyete uygun görülmemiştir' gibi) yeterli değildir. 3. **Masumiyet Karinesi:** Eğer işlem, adayın hakkındaki bir ceza soruşturmasına dayanıyorsa, bu soruşturmanın sonucu (takipsizlik, beraat) dikkate alınmalıdır. Mahkeme, idarenin takdir yetkisini keyfi veya hukuka aykırı kullandığı kanaatine varırsa, asaletin tasdik edilmemesi işlemini iptal eder. (Danıştay 12. Dairesi E: 2021/4552 K: 2022/406) (kadimhukuk.com.tr/makale/memurlarla-ilgili-davalar/)