Bir kambiyo senedi (bono) alacaklısına karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak kime aittir? Bu kuralın istisnası nedir?

Menfi tespit davasında ispat yükü, davacının iddiasının niteliğine göre değişir. Kural olarak, davacı borçlu, davalının alacaklı olduğunu inkâr ettiği için, alacağın (hukuki ilişkinin) varlığını ispat yükü davalı alacaklıya aittir (TMK m. 6, HMK m. 190). Davalı, alacağını dayandırdığı kambiyo senedini mahkemeye sunarak bu yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Eğer davacı borçlu, senedin altındaki temel hukuki ilişkinin varlığını kabul edip, bu borcun ödeme, ibra, takas gibi bir nedenle sona erdiğini veya senedin hatır senedi, teminat senedi olduğu için 'bedelsiz' kaldığını iddia ediyorsa, bu durumda ispat yükü yer değiştirir. Bu iddialar, borcu sona erdiren veya geçersiz kılan 'olumlu vakıalar' olduğu için, bu vakıaları ileri süren davacı borçlu, iddiasını (örneğin ödemeyi makbuzla, bedelsizliği yazılı delil başlangıcı ve tanıkla) ispatlamakla yükümlü hale gelir. (zulkufarslan.av.tr/bedelsizlige-dayali-menfi-tespit-davasi/)