Bir menfi tespit davası görülmekte iken, davacı borçlu, ihtiyati tedbir kararı alamadığı için icra takibine konu borcu cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalırsa, açmış olduğu davanın hukuki niteliği ne olur? Bu durumda mahkemenin nasıl bir yol izlemesi gerekir?

Bu durumda menfi tespit davası, kendiliğinden 'istirdat davasına' dönüşür. Bu husus, İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 6. fıkrasında açıkça düzenlenmiştir. Fıkraya göre, 'Davacı, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasını isteyebilir... Takibe devam edilirse, davacı istemi üzerine teminattan alınan para, davalıya verilir. Davacı, borcu ödemek zorunda kalırsa, açtığı menfi tespit davasına, istirdat davası olarak devam edilir.' Mahkemenin bu dönüşüm için ayrıca bir karar vermesine gerek yoktur; dava, nitelik değiştirerek görülmeye devam eder. Davacı, artık borçlu olmadığının tespitini değil, haksız olarak ödediği paranın kendisine geri verilmesini (istirdadını) talep etmiş sayılır. Yargılama, istirdat davasının koşulları çerçevesinde devam eder ve davacının borçlu olmadığı kanıtlanırsa, ödediği paranın iadesine karar verilir. (zulkufarslan.av.tr/bedelsizlige-dayali-menfi-tespit-davasi/)