TCK m. 278/4'e göre 'tanıklıktan çekinebilecek olan kişiler' bakımından suçu bildirmeme suçundan cezaya hükmolunmaz. Bu hükmün temelindeki hukuki ilke nedir ve hangi durumlarda bu cezasızlık hali uygulanmaz?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #133847

Bu hükmün temelinde, 'hiç kimsenin kendisini veya kanunda sayılan yakınlarını suçlayıcı beyanda bulunmaya zorlanamayacağı' (nemo tenetur se ipsum accusare) evrensel hukuk ilkesi yatar. Kanun koyucu, kişiyi yakınını ihbar etme ile ceza tehdidi altında kalma ikilemindem kurtarmak için bir şahsi cezasızlık sebebi öngörmüştür. Ancak bu cezasızlık hali mutlak değildir. Maddenin son cümlesinde belirtildiği gibi, 'suçu önleme yükümlülüğünün varlığı dolayısıyla ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır'. Örneğin, bir kamu görevlisinin veya belirli meslek mensuplarının (doktor, avukat vb.) kanundan doğan suçu önleme veya bildirme yükümlülüğü varsa, bu kişiler yakınları aleyhine de olsa bildirimde bulunmak zorundadır, aksi halde bu cezasızlık halinden yararlanamazlar. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-278-sucu-bildirmeme-sucu.html)