TCK m.45, cezaları 'hapis ve adli para cezası' olarak sayarken, TCK m. 53 hak yoksunluklarını ve TCK m. 54 müsadereyi güvenlik tedbiri olarak düzenler. İİK m. 340'taki tazyik hapsi ise bir disiplin hapsidir. Bu yaptırım türleri arasındaki hiyerarşi ve ilişkiyi, 'ceza', 'güvenlik tedbiri' ve 'disiplin tedbiri' kavramları üzerinden açıklayınız.

Bu yaptırımlar, ceza hukukunun farklı kategorilerinde yer alır ve aralarında bir hiyerarşi değil, nitelik ve amaç farkı vardır: 1) Ceza (TCK m.45): Suç işleyen kişiyi cezalandırmak, ıslah etmek ve toplum için caydırıcılık sağlamak amacıyla uygulanan, hürriyeti bağlayıcı (hapis) veya mali (adli para cezası) yaptırımlardır. Asli yaptırım türüdür. Tekerrür, erteleme, koşullu salıverilme gibi klasik ceza hukuku kurumlarına tabidirler ve adli sicile işlenirler. 2) Güvenlik Tedbiri (TCK m.53 vd.): Failin veya suçla ilgili eşyanın tehlikeliliğini ortadan kaldırmak ve gelecekte suç işlenmesini önlemek amacıyla uygulanan tedbirlerdir. Cezalandırma değil, önleme amacı güderler. Müsadere (suç eşyasına el koyma) veya belirli hakları kullanmaktan yoksun bırakma (örn. velayet hakkının kaldırılması) gibi türleri vardır. Cezaya ek olarak veya tek başlarına uygulanabilirler. Aleyhe bozma yasağı gibi kurallar kural olarak bunlar için geçerli değildir. 3) Disiplin Tedbiri (Disiplin Hapsi/Tazyik Hapsi): Belirli bir hukuki yükümlülüğü yerine getirmeyen kişiyi, o yükümlülüğü yerine getirmeye zorlamak amacıyla uygulanan bir tedbirdir. Amacı cezalandırmak değil, icrayı (zorla yerine getirmeyi) sağlamaktır. İİK m.340'taki tazyik hapsi bu niteliktedir. Bu tedbirler, ceza değildir; bu nedenle tekerrüre esas olmazlar, koşullu salıverilme uygulanmaz ve adli sicile işlenmezler. Zorlanan yükümlülük yerine getirildiğinde derhal sona ererler. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-45-cezalar.html)