Boşanma davası masrafları içinde yer alan 'başvuru harcı', 'peşin harç' ve 'gider avansı' kavramlarını açıklayınız. Bu masrafların ödenmemesi durumunda davanın akıbeti ne olur? Çekişmeli bir boşanma davasında, başlangıçta davacı tarafından ödenen bu masrafların, dava sonunda davalıya yükletilmesi mümkün müdür?

Bu kavramlar şunlardır: 1) Başvuru Harcı: Dava açılırken mahkeme veznesine ödenen maktu (sabit tutarlı) bir harçtır. Dava dilekçesinin mahkemeye sunulabilmesi için ödenmesi zorunludur. 2) Peşin Harç: Dava konusunun para ile ölçülebildiği (tazminat gibi) durumlarda, dava değeri üzerinden hesaplanan nispi harcın kanunen peşin olarak ödenmesi gereken kısmıdır (genellikle dörtte biri). Boşanma davaları niteliği gereği maktu harca tabi olduğundan, bu harç türü genellikle maddi/manevi tazminat talepleriyle birlikte gündeme gelir. 3) Gider Avansı (HMK m.120): Yargılama sırasında yapılacak tebligat, bilirkişi ücreti, tanık gideri gibi masrafları karşılamak üzere davacı tarafından peşin olarak yatırılan bir meblağdır. Bu masrafların hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi durumunda, mahkeme davacıya bu eksikliği tamamlaması için kesin süre verir. Süresinde tamamlanmazsa, dava 'dava şartı yokluğundan' usulden reddedilir. Çekişmeli bir boşanma davasında, dava sonunda davacı haklı çıkarsa (yani davalının kusurlu olduğu kabul edilirse), davacının başlangıçta ödediği tüm yargılama giderlerinin (harçlar ve avanslar) HMK m.326 uyarınca haksız çıkan davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilir. Ancak bunun için davacının dava dilekçesinde 'yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini' talep etmesi gerekir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/bosanma-davasi-avukatlik-ucreti-masraf/)