Yargıtay HGK'nın 2017/1588 E. sayılı kararında, ön inceleme duruşması yapılmadan tensip zaptı ile taraflara delillerini sunmaları için süre verilmesi 'sonuç doğurmaz' denilmiştir. HMK'ya göre yargılamanın 'dilekçelerin teatisi', 'ön inceleme', 'tahkikat' ve 'sözlü yargılama' aşamalarının birbirinden ayrılmasının temel amacı nedir? Tensip zaptıyla delil bildirme süresi verilmesi neden bu sistematiğe aykırıdır?
HMK'nın yargılamayı bu şekilde net aşamalara ayırmasının temel amacı, yargılamaya bir düzen ve öngörülebilirlik getirmek, usul ekonomisini sağlamak ve tarafların haklarını etkin bir şekilde kullanmalarını temin etmektir. Aşamaların amacı şöyledir: 1) Dilekçelerin Teatisi: Tarafların iddia ve savunmalarını ve bunlara ilişkin delillerini (delillerin ne olduğunun bildirilmesi) karşılıklı olarak sundukları, davanın çerçevesinin çizildiği aşamadır. 2) Ön İnceleme: Uyuşmazlık konularının tam olarak belirlendiği, dava şartları ve ilk itirazların incelendiği, tarafların sulhe teşvik edildiği ve tahkikat aşamasına hazırlık yapıldığı (bildirilen delillerin sunulması için süre verilmesi gibi) bir 'hazırlık ve filtreleme' aşamasıdır. 3) Tahkikat: Ön incelemede belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında delillerin toplandığı, incelendiği ve tartışıldığı, davanın esasına girilen aşamadır. Tensip zaptıyla (yani daha dilekçeler teatisi tamamlanmadan ve ön inceleme yapılmadan) delil bildirme süresi verilmesi bu sistematiğe şu nedenlerle aykırıdır: a) Uyuşmazlık Belirlenmemiştir: Henüz davalı cevap vermemiş, karşılıklı iddialar netleşmemişken, hangi çekişmeli vakıa için delil sunulacağı belli değildir. Ön incelemenin temel amacı olan 'uyuşmazlık konularını tam olarak belirleme' (HMK m.137) işlevi atlanmış olur. b) Hukuki Dinlenilme Hakkının İhlali: Taraflar, karşı tarafın tüm iddialarını görmeden ve bunlara cevap vermeden, hangi delilleri sunmaları gerektiğini tam olarak bilemezler. Bu durum, savunma hakkını kısıtlayabilir. Bu nedenle Yargıtay, ön inceleme duruşması yapılıp çekişmeli hususlar belirlenmeden, davalıdan delil listesi sunmasının istenemeyeceğini ve tensiple bu yönde verilen ara kararının hukuki bir sonuç doğurmayacağını belirtmektedir. (Kaynak: zulkufarslan.av.tr/bosanma-davasinda-cevap-suresi/)