TCK m. 35 uyarınca teşebbüs hükümlerinin uygulanabilmesi için, failin kastının 'belirli bir suça' yönelik olması gerekir. Peki, failin kastı birden fazla olası suça yönelikse (belirsiz kast veya alternatif kast) durum ne olur? Örneğin, fail mağduru hem soymak hem de yaralamak niyetiyle saldırır ve sadece yaralayıp kaçarsa, yağma suçuna teşebbüsten sorumlu tutulabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #131253

Bu durum, ceza hukuku doktrininde 'alternatif kast' veya 'belirsiz kast' olarak tartışılır ve çözümü karmaşıktır. Kural olarak, teşebbüsün varlığı için kastın belirli bir suça yönelik olması aranır. Eğer failin kastı, birbirinden farklı iki suçtan birini veya diğerini işlemek şeklinde ise ve bu kast tam olarak netleştirilemiyorsa, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi gereği, genellikle daha hafif olan suçun kastedildiği varsayılır. Sorudaki örnekte, failin asıl amacının ne olduğu (yağma mı, yaralama mı) önemlidir. Eğer failin öncelikli amacı malı almak (yağma) ise ve bu amaçla yaralama eylemini araç olarak kullanmışsa, malı alamadan kaçması durumunda eylemi 'nitelikli yağmaya teşebbüs' (TCK m. 149, 35) olarak değerlendirilir. Ancak, failin asıl amacının yaralamak olduğu, soyma fikrinin ise ikincil veya o anlık bir düşünce olduğu anlaşılırsa, eylem tamamlanmış 'kasten yaralama' (TCK m. 86) olarak kalır ve yağmaya teşebbüsten ceza verilmez. Mahkeme, failin kastını, olayın gelişimi, sanığın beyanları ve diğer delillerden yola çıkarak somutlaştırmak zorundadır. Şüphenin aşılamadığı durumlarda, sanık lehine olan suç tipinden (genellikle tamamlanmış olan daha hafif suçtan) sorumluluk yoluna gidilir.