Bir sanık, 2010 yılında işlediği ve o tarihte cezası 5 yıl hapis olan bir suçtan yargılanmaktadır. Yargılama devam ederken, 2015 yılında yapılan bir kanun değişikliğiyle aynı suçun cezası '3 yıldan 7 yıla kadar hapis' olarak değiştirilmiştir. Yargılama 2016 yılında sonuçlandığında, sanığa hangi kanun hükmü uygulanmalıdır ve bu durumun hukuki dayanağı nedir?

Bu durumda sanığa, suç tarihinde yürürlükte olan ve daha lehe olan 2010 yılındaki kanun hükmü (5 yıl hapis) uygulanmalıdır. Bu durumun hukuki dayanağı, TCK m. 7/2'de düzenlenen 'lehe kanunun geçmişe yürümesi' ilkesidir. Bu ilkeye göre, 'Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.' Lehe kanun tespiti yapılırken, iki kanunun tüm hükümleri (cezanın türü, miktarı, indirimler, erteleme, seçenek yaptırımlar vb.) bir bütün olarak somut olaya uygulanır ve ortaya çıkan iki sonuç karşılaştırılarak hangisinin failin daha lehine olduğu belirlenir. Bu olayda, eski kanun sabit 5 yıl hapis öngörürken, yeni kanun 3 ila 7 yıl arası bir ceza öngörmektedir. Mahkeme yeni kanunu uygulasa ve alt sınırdan 3 yıl ceza verse bile, eski kanundaki diğer lehe hükümler (örneğin daha elverişli erteleme koşulları) olabilir. Ancak sadece ceza miktarına bakıldığında bile, yeni kanunun üst sınırı (7 yıl) eski kanundan (5 yıl) daha ağır olduğu için, temel ceza belirlenirken sanık aleyhine bir durum yaratma potansiyeli taşır. Genel kural, sonradan yürürlüğe giren kanun cezayı ağırlaştırıyorsa, suç tarihinde yürürlükte olan lehe kanunun uygulanmasıdır.