Suça teşebbüs (TCK m. 35) ile iştirak (TCK m. 37 vd.) kurumları bir arada nasıl uygulanabilir? Bir suçun teşebbüs aşamasında kalmasına, suça iştirak edenlerden birinin eylemi sebep olursa diğer iştirakçilerin sorumluluğu ne olur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #131172

Teşebbüs ve iştirak kurumları sıklıkla bir arada uygulanır. Birden fazla kişinin (müşterek fail, azmettiren, yardım eden) bir suçu işlemeye karar verip icra hareketlerine başladığı, ancak elverişli hareketlere rağmen elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamadığı durumlarda, tüm iştirakçiler (eyleme olan katkılarına göre) o suça 'teşebbüsten' sorumlu tutulurlar. Örneğin, A ve B'nin birlikte bir evi soymak için kapıyı kırarken komşunun gelmesiyle kaçmaları durumunda, her ikisi de hırsızlık suçuna iştirakten teşebbüs (TCK m. 142, 37, 35) nedeniyle cezalandırılır. Suçun teşebbüs aşamasında kalmasına iştirakçilerden birinin eylemi sebep olabilir. Örneğin, A ve B silahla C'yi öldürmek için pusu kurmuşken, tetiği çekecek olan A'nın son anda silahı tutukluk yaparsa, suç teşebbüs aşamasında kalır. Bu durumda, suçu tamamlayamama A'nın elindeki bir nedenden kaynaklansa da, bu durum B için de 'elinde olmayan bir neden' teşkil eder. Dolayısıyla, B de adam öldürmeye teşebbüse iştirakten sorumlu olur. Sorumluluktan kurtulmanın tek yolu, iştirakçilerden birinin TCK m. 41'deki koşullara uygun olarak 'gönüllü vazgeçme' göstermesidir.