TCK m. 35'e göre 'uygun hareketler' ve 'elverişli araç' kavramları arasındaki ilişkiyi ve farkı, madde gerekçesi ve Yargıtay kararları ışığında izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #131109

TCK m. 35'te geçen 'elverişli hareketler' (metinde 'uygun hareketler' olarak da atıf yapılıyor) ifadesi, 'elverişli araç' kavramını da kapsayan daha geniş bir kavramdır. 'Elverişli araç', suçun işlenmesinde kullanılan aletin (silah, bıçak, zehir vb.) objektif olarak neticeyi doğurmaya uygun olmasını ifade eder. Örneğin, oyuncak tabanca, öldürme suçu için elverişli bir araç değildir. 'Elverişli hareketler' ise, sadece aracın değil, tüm fiilin, yani failin davranış biçiminin ve suçun konusunun, kastedilen neticeyi meydana getirmeye uygun olmasını gerektirir. Madde gerekçesinde ve YCGK'nın 2016/1095 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, elverişlilik 'suçun konusu da dahil olmak üzere bütün fiil yönünden' değerlendirilmelidir. Örneğin, fail elverişli bir silah kullansa bile, ölmüş bir kişiye ateş etmesi, suçun konusu (mağdur) hayatta olmadığı için 'elverişli bir hareket' değildir ve işlenemez suç söz konusudur. Dolayısıyla, elverişli araç, elverişli hareketlerin sadece bir alt unsurudur; teşebbüsün varlığı için tüm fiilin bütün olarak elverişli olması gerekir.