TCK m. 50/3 uyarınca, suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış bir sanığın mahkum olduğu 1 yıl veya daha az süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi zorunluluğunun bir istisnası var mıdır? Ceza Genel Kurulu'nun 2019/243 E. sayılı kararına göre 'daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak' koşulu nasıl yorumlanmalıdır?

TCK m. 50/3'teki çevirme zorunluluğunun tek istisnası, fıkrada açıkça belirtilen 'daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak' koşuludur. Eğer suç tarihinde 18 yaşından küçük olan sanığın, işlediği bu suçtan önce işlediği bir başka suçtan dolayı KESİNLEŞMİŞ bir hapis cezası mahkumiyeti varsa, yeni suçtan alacağı 1 yıl veya daha az süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunluluğu ortadan kalkar ve bu durum hakimin takdirine girer. Ceza Genel Kurulu'nun 2019/243 E. sayılı kararında bu koşul detaylıca yorumlanmıştır. Buna göre: 1) 'Daha önce' ifadesi, sanık lehine yorum ilkesi gereği 'yeni suçun işlendiği tarih itibarıyla' anlaşılmalıdır. Yani, yeni suç işlendiği anda kesinleşmiş bir hapis cezası mahkumiyeti yoksa, bu koşul sağlanmış sayılır. 2) Mahkumiyetin 'kesinleşmiş' olması gerekir. Henüz temyiz veya istinaf aşamasında olan bir hapis cezası, masumiyet karinesi gereği bu koşulun uygulanmasında dikkate alınmaz. 3) Önceki mahkumiyetin mutlaka bir 'hapis cezası' olması gerekir. Adli para cezası veya TCK m. 50 kapsamındaki tedbirler (kamuya yararlı işte çalışma gibi) bu koşulu bozmaz.