Anayasa Mahkemesi, Atilla Darendeli başvurusunda, başvurucunun tutuklulukla ilgili şikayetlerini 'süre aşımı' nedeniyle kabul edilemez bulurken, 'duruşmada hazır bulunma hakkı' ihlali iddiasını neden esastan incelemiştir? Bu iki iddia için başvuru süresinin başlangıcı neden farklıdır?

İki iddia için başvuru süresinin başlangıcı farklıdır çünkü ihlale neden olduğu iddia edilen işlemler farklı aşamalarda kesinleşmektedir. 1) Tutuklulukla İlgili Şikayetler: Tutukluluğun hukuka aykırılığı, makul süreyi aşması gibi iddialar, tutuklama veya tutukluluğun devamı kararlarına karşı yapılan itirazların reddedilmesiyle kesinleşir. Başvurucu, bu yolları tükettiği andan itibaren 30 gün içinde bireysel başvuruda bulunmalıdır. Bu iddialar için nihai hükmün beklenmesi gerekmez. 2) Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı İhlali: Bu iddia, yargılamanın bütününe ilişkin bir usul hatasıdır ve adil yargılanma hakkı kapsamındadır. Bu tür iddialar, yargılamanın tüm aşamaları (ilk derece, istinaf, temyiz) tamamlandıktan ve hüküm 'kesinleştikten' sonra ileri sürülebilir. Bireysel başvuru süresi, nihai kararın (temyiz incelemesi sonucu verilen kararın) öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Atilla Darendeli başvurusunda, tutuklulukla ilgili yollar çok önce tüketilmiş, ancak adil yargılanma hakkı ihlali iddiası nihai kararla birlikte ileri sürülebilir hale gelmiştir. Bu nedenle biri süre aşımından, diğeri ise süresinde kabul edilmiştir (www.zulkufarslan.av.tr/durusmada-hazir-bulunma/).