Duruşmada hazır bulunma hakkı mutlak bir hak mıdır? Anayasa Mahkemesi'nin Atilla Darendeli (B. No: 2021/3006) kararında, bir sanığın duruşmaya SEGBİS ile katılımının sağlanması hangi koşullarda 'adil yargılanma hakkı' ihlali olarak değerlendirilmiştir?

Duruşmada hazır bulunma hakkı mutlak bir hak değildir, ancak sınırlanması sıkı koşullara bağlıdır. Anayasa Mahkemesi, Atilla Darendeli kararında, duruşmaya SEGBİS ile katılımın bir ihlal oluşturup oluşturmadığını değerlendirirken iki temel unsura bakmıştır: 1) Müdahalenin zorunlu bir gerekliliğe dayanıp dayanmadığı, 2) Müdahalenin ölçülü olup olmadığı. Somut olayda mahkeme, başvurucunun duruşmada bizzat hazır bulunma talebini 'SEGBİS'in doğrudan doğruyalığa aykırı olmaması' gibi genel ve soyut bir gerekçeyle reddetmiştir. Mahkeme, sanığın duruşmada hazır bulunmamasını zorunlu kılan somut ve olaya özgü bir gerekçe (güvenlik, sağlık, mesafe vb.) ortaya koymamıştır. Ayrıca, başvurucunun SEGBİS ile katıldığı celselerde esas hakkındaki mütalaanın sunulması ve esas hakkındaki savunmasının alınması gibi 'esaslı işlemler' yapılmıştır. Bu nedenlerle Anayasa Mahkemesi, somut bir zorunluluk gösterilmeden ve esaslı işlemlerin yapıldığı celselerde sanığın talebinin reddedilmesini, duruşmada hazır bulunma hakkının (Anayasa m. 36) ihlali olarak değerlendirmiştir (www.zulkufarslan.av.tr/durusmada-hazir-bulunma/).