Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru yolunu, diğer kanun yollarından ayıran en temel özellik nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #129605

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunu, istinaf ve temyiz gibi diğer kanun yollarından ayıran en temel özellik, denetimin konusudur. İstinaf ve temyiz gibi olağan kanun yollarında, ilk derece mahkemesi kararının 'maddi vakıalara' ve 'kanun hükümlerine' uygun olup olmadığı denetlenir. Yani bir 'hukuka uygunluk' denetimi yapılır. Bireysel başvuruda ise, kamu gücü tarafından (yasama, yürütme veya yargı işlemiyle) gerçekleştirilen bir eylem veya ihmal nedeniyle, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden birinin ihlal edilip edilmediği denetlenir. Yani bir 'Anayasaya uygunluk' veya 'temel hak denetimi' yapılır. AYM, bir kanun yolu mercii gibi kararın doğruluğunu değil, yargılama sürecinin veya nihai kararın bir temel hakkı ihlal edip etmediğini inceler. (Bu, metinlerdeki AYM kararlarının niteliğinden çıkarılan bir yorumdur.)