Anayasa Mahkemesi'nin 'duruşmada hazır bulunma hakkı'na ilişkin kararlarında (Şehrivan Çoban, Mehmet Ergün) SEGBİS kullanımının 'ölçülülük' ilkesi bağlamında 'orantılılık' unsuru nasıl değerlendirilmiştir? Sanığın yargılamaya etkili katılımı neden önemlidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #129562

AYM kararları (Şehrivan Çoban, Mehmet Ergün), SEGBİS kullanımının duruşmada hazır bulunma hakkına müdahale teşkil etmesi halinde 'ölçülülük' ilkesinin 'orantılılık' unsurunu karşılaması gerektiğini belirtir. Orantılılık, müdahalenin amaca ulaşmak için gerekli olup olmadığını ve amaca ulaşmak için başvurulan sınırlamanın ağırlığı ile elde edilen fayda arasındaki dengeyi ifade eder. AYM bu bağlamda, SEGBİS ile katılımın 'yargılamanın adilliğine bir bütün hâlinde zarar verip vermediğini' değerlendirir. Özellikle sanığın duruşmada 'bizzat hazır bulunmasını gerektiren' esaslı işlemlerin (ilk ve son savunma, mütalaaya karşı savunma, esasa ilişkin delillerin toplanması) yapıldığı celselerde SEGBİS kullanımı orantılılık sorununa yol açabilir. Sanığın duruşmada hazır bulunması ve yargılamaya 'etkili katılımı' (iddiaları/tanık ifadelerini dinleme, yorum yapma, argüman ileri sürme) adil yargılanma için kritiktir. AYM, bizzat bulunmayan tarafın dezavantajlı duruma düşürülmemesini ve makul bir fırsata sahip olmasını arar. (Anayasa m.36, CMK m.196, AYM Şehrivan Çoban K., AYM Mehmet Ergün K.)