Anayasa m.141/3 ve CMK m.34 uyarınca mahkeme kararlarının 'gerekçeli' olması zorunluluğunu, Anayasa'ya aykırılık itirazının reddi kararı bağlamında tartışınız. Gerekçesiz kararın adil yargılanma ve savunma hakkı üzerindeki etkisini izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #129530

Anayasa m.141/3 ve CMK m.34, bütün mahkemelerin her türlü kararının (karşı oylar dahil) 'gerekçeli' olarak yazılmasını emreder. Bu, şeffaflık, hesap verebilirlik ve kararların denetlenebilirliği açısından adil yargılanma hakkının (Anayasa m.36, AİHS m.6) temel bir gereğidir. Anayasaya aykırılık itirazının mahkemece reddedilmesi kararı da gerekçeli olmak zorundadır (AYM Kuruluş K. m.40/2/1.c). Metinde, Anayasaya aykırılık itirazının 'yeterince ciddi bulunmayarak ret' kararı verilmesine rağmen gerekçe açıklanmamasının eleştirisi yer alır. Gerekçesiz ret kararı, tarafların itirazın neden reddedildiğini anlayarak buna karşı etkili bir şekilde kanun yoluna (temyiz) başvurmasını engeller. Bu durum, adil yargılanma hakkı kapsamındaki 'savunma hakkının' kısıtlanması anlamına gelir. AYM ve AİHM kararları da gerekçeli kararın önemini vurgular ve gerekçesizliğin ihlal sebebi olabileceğini belirtir. (Anayasa m.36, m.141, CMK m.34, AYM Kuruluş K. m.40, AİHS m.6, AYM kararları)