Anayasa m.13 bağlamında temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması şartlarını açıklayınız. Pandemi sürecinde genelgelerle getirilen kısıtlamaların bu şartları karşılayıp karşılamadığı konusundaki eleştiriyi izah ediniz.

Anayasa m.13'e göre temel hak ve hürriyetler; 1) Özlerine dokunulmaksızın, 2) Yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak, 3) Ancak 'kanunla' sınırlanabilir. Ayrıca bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve 'ölçülülük ilkesine' aykırı olamaz. Pandemi sürecinde sokağa çıkma, seyahat, işyeri faaliyetleri gibi hakları kısıtlayan tedbirlerin genelgelerle getirilmesi, Anayasa m.13'teki 'ancak kanunla sınırlanabilir' şartını ihlal ettiği gerekçesiyle eleştirilmiştir. Temel hakları sınırlayan yasakların genelgelerle değil, ancak bir Kanun veya Kanun'a dayalı açık bir yetki çerçevesinde yetkili mercilerin (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu kapsamındaki kurullar gibi) kararlarıyla getirilebileceği savunulur. Genelgelerin sadece bu kuralların nasıl uygulanacağını gösteren iç yazışma olduğu, kısıtlama yetkisinin Kanun'a dayanması gerektiği belirtilir. (Anayasa m.13, 1593 S.K., Genelgeler)