Ceza Muhakemesi Hukuku'nda şüphelinin/sanığın duruşmada 'hazır bulunma hakkı'nın hukuki dayanağını ve önemini Anayasa m.36 bağlamında açıklayınız. Bu hakkın istisnaları ve SEGBİS ile katılımın bu hakka etkisini tartışınız.

Şüphelinin/sanığın duruşmada hazır bulunma hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ve savunma hakkının temel unsurlarından biridir. CMK m.193/1'e göre, Kanun'un ayrık tuttuğu haller saklı kalmak üzere hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Bu hak, sanığın yargılamaya etkin katılımını, savunma yapmasını, iddiaları ve delilleri takip etmesini, iddia makamı ve tanıklarla çelişmeli yargılama içinde bulunmasını sağlar ve hakimin sanığın tutum/davranışlarını gözlemlemesine olanak tanır. İstisnalar CMK'da belirtilmiştir (örn. Kaçak sanık - CMK m.247). SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) aracılığıyla duruşmaya katılım (CMK m.196/4), talep eden sanık açısından bir kolaylık sağlayabilirken, talep etmeyen veya duruşmada bizzat bulunmak isteyen sanık açısından bu hakka bir müdahale teşkil edebilir. AYM kararları (Şehrivan Çoban, Mehmet Ergün), esaslı işlemlerin yapıldığı celselerde (savunma, mütalaa) hazır bulunma talebinin reddedilmesinin zorunlu sebebe dayanmaması halinde bu hakkın ihlali olduğuna hükmetmiştir. (Anayasa m.36, CMK m.193, m.196, m.247, AYM kararları)