Bir sözleşmede yer alan tahkim şartı ile HMK m. 116'da düzenlenen 'ilk itirazlar' arasındaki ilişki nedir? Tahkim itirazı süresinde yapılmazsa ne olur?

Bir sözleşmede tahkim şartının bulunması, o sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda mahkemenin değil, hakemlerin görevli olduğu anlamına gelir. Bu durum, HMK m. 116/1-b'de 'tahkim itirazı' olarak bir 'ilk itiraz' sebebi olarak düzenlenmiştir. İlk itirazlar, davanın esasına girilmeden önce incelenmesi gereken ve davalının en geç cevap dilekçesinde ileri sürmesi gereken usuli savunmalardır. Bu ilişki çerçevesinde, davalı, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşması bulunduğunu düşünüyorsa, bu durumu cevap süresi içinde bir ilk itiraz olarak ileri sürmek zorundadır. Eğer davalı, süresi içinde tahkim itirazında bulunmaz ve davanın esasına yönelik cevaplar verirse, mahkemenin yargı yetkisini zımnen kabul etmiş sayılır ve daha sonra bu itirazı ileri sürme hakkını kaybeder (HMK m. 117/1). Bu durumda mahkeme, tahkim şartına rağmen davaya bakmaya devam eder.