HMK m. 412/4'te düzenlenen tahkim şartının asıl sözleşmeden bağımsızlığı (severability) ilkesi, 01.01.2008 tarihli distribütörlük sözleşmesindeki tahkim şartının akıbetini nasıl etkilemiştir?

Bu ilke, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/103 E. sayılı kararında, tahkim şartının asıl sözleşmenin sona ermesiyle birlikte sona erdiği yönündeki kararın temel dayanaklarından biri olmuştur. Bağımsızlık ilkesi, asıl sözleşmenin geçersizliğinin tahkim şartını otomatik olarak geçersiz kılmayacağını ifade ettiği gibi, tersinden yorumlandığında, asıl sözleşmenin sona ermesinin de tahkim şartının devam edeceği anlamına gelmeyeceğini gösterir. Tahkim şartı, kendi başına ayrı bir sözleşmedir. Asıl sözleşme olan distribütörlük sözleşmesi, süresi bittiği ve taraflarca açıkça yenilenmediği için sona ermiştir. Taraflar arasındaki fiili ilişki, yazısız yeni bir sözleşme olarak devam etmiştir. Ayrı bir sözleşme olan tahkim şartının da bu yeni dönemde geçerli olabilmesi için, tarafların bu yönde açık bir iradelerinin olması gerekir. Asıl sözleşmenin fiilen devamı, ondan hukuken bağımsız olan tahkim sözleşmesinin de zımnen uzatıldığı şeklinde yorumlanamaz. Dolayısıyla bağımsızlık ilkesi, tahkim iradesinin her dönem için ayrıca ve açıkça aranması gerektiği sonucunu desteklemiştir.