Bir yabancının sınır dışı edilmesine ilişkin idari işleme karşı açılan iptal davasında, idare mahkemesinin yapması gereken denetimin kapsamı ne olmalıdır? AYM'nin A.S.I.A ve Diğerleri kararında bu konuda nasıl bir sonuca varılmıştır?

İdare mahkemesinin yapması gereken denetim, sadece işlemin şekli unsurlarıyla sınırlı kalmamalı, aynı zamanda başvurucunun 'geri gönderileceği ülkede kötü muameleye maruz kalma riskinin' varlığına ilişkin iddialarını da esastan incelemelidir. Anayasa'nın 17. maddesindeki kötü muamele yasağının devlete yüklediği pozitif yükümlülük, bu riskin gerçek anlamda araştırılmasını gerektirir. Metinde atıf yapılan Anayasa Mahkemesi'nin 06.10.2021 tarihli ve 2018/11825 başvuru numaralı A.S.I.A ve Diğerleri kararında bu husus vurgulanmıştır. AYM bu kararında, başvurucunun geri gönderileceği ülkede var olduğunu iddia ettiği riske ilişkin 'somut ve kişisel açıklamalar' yaptığını ve bu iddiaların 'belli bir ciddiyette' olduğunu belirterek, idare mahkemesinin 'iddia edilen riske ilişkin araştırma ve değerlendirme yapmadan' verdiği kararı, Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan kötü muamele yasağının 'usul boyutunun' ihlali olarak değerlendirmiştir. Dolayısıyla idare mahkemesi, başvurucunun iddialarının savunulabilir olup olmadığını, sunduğu delilleri ve uluslararası raporları dikkate alarak derinlemesine bir risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.