Geçersiz bir sözleşmeye dayanarak yapılan ödemenin iadesinde uygulanan 'denkleştirici adalet ilkesi'nin temel amacı nedir ve bu ilke hangi hukuki kuruma dayanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #128166

Denkleştirici adalet ilkesinin temel amacı, geçersiz bir sözleşme nedeniyle bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerlerin 'eksiksiz' ve 'gerçek değerleriyle' iadesini sağlamaktır. Bu ilke, özellikle enflasyonist ekonomilerde paranın zaman içinde alım gücünü kaybetmesi nedeniyle, sadece nominal (yazılı) bedelin iadesinin yaratacağı adaletsizliği gidermeyi hedefler. Amaç, paranın ödendiği tarihteki alım gücü ile iade edildiği tarihteki alım gücü arasındaki dengeyi kurarak, alacaklıyı, parasını zamanında geri almış olsaydı sahip olacağı ekonomik duruma getirmektir. Bu ilke, hukuken 'sebepsiz zenginleşme' (haksız iktisap) kurumuna dayanır ve temelinde TMK m. 2'de yer alan 'dürüstlük kuralı' ve hakkaniyet düşüncesi yatar.