HMK m. 95'e göre 'eski hâle getirme' talebinde bulunabilmenin temel koşulları nelerdir? Bir avukatın basit bir rahatsızlık nedeniyle temyiz süresini kaçırması bu kapsamda değerlendirilebilir mi?

HMK m. 95'e göre 'eski hâle getirme' talebinde bulunabilmenin iki temel koşulu vardır: 1. **Elde Olmayan Sebep:** Sürenin kaçırılması, talepte bulunan kişinin kusurundan kaynaklanmayan, iradesi dışında gerçekleşen haklı, geçerli ve objektif bir engele dayanmalıdır. Bu engel, kişinin o işlemi süresi içinde yapmasını imkansız kılacak nitelikte olmalıdır. 2. **Başka Hukuki Yolun Bulunmaması:** Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen sonuca başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme talep edilemez. Bir avukatın basit bir rahatsızlık nedeniyle süreyi kaçırması, Yargıtay kararlarına göre genellikle 'elde olmayan sebep' olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/547 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, 'Tromboze Hemoroid' teşhisiyle alınan 3 günlük istirahat raporu, avukatın temyiz dilekçesi vermesine engel bir durum olarak görülmemiştir. Mahkemeler, raporun niteliği, hastalığın kişiyi iş yapmaktan alıkoyacak derecede acze düşürüp düşürmediği, vekilin tevkil yetkisi olup olmadığı gibi hususları değerlendirir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin karşı oy yazısında da belirtildiği gibi, 'mevcut rahatsızlığın kişiyi yapması gereken işlerden alıkoyacak derecede acze düşürmediği' durumlarda talep reddedilmektedir. Dolayısıyla basit bir rahatsızlık, genellikle geçerli bir mazeret sayılmaz.