Önödeme kurumunun (TCK m. 75) uygulanabilmesi için suçun ve cezasının taşıması gereken genel şartlar nelerdir? Uzlaştırma kapsamındaki bir suç için önödeme teklif edilebilir mi?
Önödeme kurumunun uygulanabilmesi için TCK m. 75'te belirtilen bazı temel şartların gerçekleşmesi gerekir. Bunlar: 1. **Suçun Niteliği:** Suç, uzlaştırma kapsamında olmamalıdır. Kanun 'Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere...' diyerek uzlaştırmanın öncelikli olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla uzlaştırmaya tabi bir suç için önödeme teklif edilemez. 2. **Cezanın Türü ve Miktarı:** Önödeme, kural olarak iki tür suç için uygulanır: a) Yaptırımı 'sadece adli para cezası' olan suçlar. b) Kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının üst sınırı 'altı ayı geçmeyen' suçlar. 3. **Özel Kanun Hükümleri:** TCK m. 75/6, yukarıdaki ceza sınırlarına uymasa bile bazı suçları (örneğin, TCK m. 98/1, 171/1) özel olarak önödeme kapsamına almıştır. Bu şartlar oluştuğunda, savcılık veya mahkeme şüpheli/sanığa önödeme teklifinde bulunmak zorundadır, bu konuda bir takdir yetkisi yoktur.